W obecnym stanie prawnym należy rozróżnić trzy dokumenty i pojęcia z nimi związane, dotyczące problematyki energetyki cieplnej w budownictwie: Ad1) Od 1
stycznia 2009 r. świadectwa charakterystyki są obowiązkowe dla każdego budynku
oddawanego do użytkowania oraz budynku podlegającemu zbyciu lub najmowi, a także
w przypadku, gdy w wyniku przebudowy lub remontu budynku uległa zmianie jego
charakterystyka energetyczna. Zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy w przypadku budynku z
lokalami mieszkalnymi lub częściami budynku stanowiących samodzielną całość
techniczno-użytkową, przed wydaniem lokalu mieszkalnego lub takiej części
budynku osobie trzeciej, sporządza się świadectwo charakterystyki energetycznej
lokalu mieszkalnego lub części budynku, przy czym w przypadku budynków ze
wspólną instalacją ogrzewczą świadectwo charakterystyki energetycznej, sporządza
się wyłącznie dla budynku. Jak długo będzie ważne świadectwo charakterystyki
energetycznej? Kto może wystawić świadectwo? Ile będą kosztować świadectwa charakterystyki
energetycznej budynków, lokali mieszkalnych i części budynków stanowiących
samodzielna całość techniczno-użytkową?
Na kim spoczywa obowiązek sporządzenia świadectwa charakterystyki
energetycznej w sytuacji, gdy w budynku mieszkalnym znajdują się lokale
mieszkalne o statusie lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego
prawa do lokalu mieszkalnego, prawa odrębnej własności do lokalu mieszkalnego
posiadających wspólną instalację grzewczą. Czy obowiązek sporządzenie świadectwa
charakterystyki energetycznej jest obowiązkiem spółdzielni, czy zbywającego
właściciele lokalu?
* Świadectwo charakterystyki energetycznej,
* Charakterystyka energetyczna budynku,
* Audyt energetyczny.
Jakich budynków
dotyczy obowiązek sporządzania świadectwa charakterystyki energetycznej?
Przepisów tych nie stosuje się jedynie do budynków:
- podlegających ochronie na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece
nad zabytkami,
- używanych jako miejsca kultu i do działalności religijnej,
- przeznaczonych do użytkowania w czasie nie dłuższym niż 2 lata,
- niemieszkalnych służących gospodarce rolnej,
- przemysłowych i gospodarczych o zapotrzebowaniu na energię nie większym niż
50 kWh/(m2•rok),
- mieszkalnych przeznaczonych do użytkowania nie dłużej niż 4 miesiące w roku,
- wolnostojących o powierzchni użytkowej poniżej 50 m2.
Zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 7 ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 Nr 156
poz. 1118 z późn. zm.) inwestor jest obowiązany pozyskać świadectwo charakterystyki
energetycznej budynku i dołączyć je do zawiadomienia o zakończeniu budowy lub
wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie wraz z innymi wymaganymi
dokumentami.
W przypadku gdy budynek lub lokal mieszkalny podlega zbyciu lub wynajmowi to
zgodnie z art. 63a ust. 1 i 2 odpowiednio nabywcy lub najemcy powinno być
udostępnione świadectwo charakterystyki energetycznej, o ile jest ono wymagane
przepisami ustawy.
Skąd wynika obowiązek sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej
budynków?
Obowiązek sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej budynków wynika
z przepisów Dyrektywy 2002/91/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16
grudnia 2002 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. Polska była
zobowiązana do wprowadzenia przepisów niezbędnych do wykonania dyrektywy do 1
stycznia 2009 r. Transpozycji przepisów unijnych dokonano poprzez ustawę z dnia
19 września 2007 r.
o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. z 2007 r. Nr 191, poz. 1373) oraz
stosowne akty wykonawcze.
Świadectwo charakterystyki energetycznej jest ważne 10 lat pod warunkiem nie
przeprowadzenia w tym czasie robót budowlanych, w wyniku których zmianie
uległaby charakterystyka energetyczna budynku. W przypadku przeprowadzenia robót
budowlanych, w wyniku których nastąpiła zmiana charakterystyki energetycznej
zachodzi konieczność sporządzenia nowego świadectwa charakterystyki
energetycznej budynku.
W myśl postanowień ustawy - Prawo budowlane (Art. 5 ust. 8) świadectwo
charakterystyki energetycznej budynku może sporządzać osoba, która:
- posiada pełną zdolność do czynności prawnych,
- ukończyła co najmniej studia magisterskie, w rozumieniu przepisów o
szkolnictwie wyższym,
- nie była karana za przestępstwo przeciwko mieniu, wiarygodności dokumentów,
obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi lub za
przestępstwo skarbowe;
- posiada uprawnienia budowlane do projektowania w specjalności
architektonicznej, konstrukcyjno-budowlanej lub instalacyjnej, odbyła szkolenie
i złożyły
z wynikiem pozytywnym egzamin przed ministrem właściwym do spraw budownictwa,
gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej lub ukończyła, nie mniej niż roczne
studia podyplomowe na kierunkach: architektura, budownictwo, inżynieria
środowiska, energetyka lub pokrewne w zakresie audytu energetycznego na potrzeby
termomodernizacji oraz oceny energetycznej budynków.
Ceny świadectw charakterystyki energetycznej są trudne do oszacowania.
Ostateczny koszt uzyskania świadectwa będzie pochodną czynników takich jak:
wielkość budynku, jego przeznaczenie, stopień skomplikowania budynku,
kompletność istniejącej dokumentacji technicznej dotyczącej budynku, a także
liczby osób chętnych do sporządzania świadectw i konkurencji między nimi.
Gdzie znajdę wykaz uczelni z zatwierdzonym przez Ministra Nauki i Szkolnictwa
Wyższego programem studiów podyplomowych uprawniających do sporządzania
świadectw charakterystyki energetycznej zgodnie z art. 5 ust. 11 ustawy Prawo
Budowlane?
Wykaz jest publikowany na stronie Ministerstwa Infrastruktury pod adresem:
http://www.mi.gov.pl
Jakie kierunki studiów uznaje się za pokrewne w zakresie audytu
energetycznego na potrzeby termomodernizacji oraz oceny energetycznej budynków,
na których można prowadzić studia podyplomowe, których ukończenie uprawnia do
sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej budynków?
Zgodnie z przepisami dotyczącymi standardów kształcenia dla poszczególnych
kierunków oraz poziomów kształcenia, a także trybu tworzenia i warunków jakie
musi spełnić uczelnia, by prowadzić studia międzykierunkowe oraz makrokierunki,
kierunki studiów takie jak: architektura i urbanistyka, ochrona środowiska,
elektrotechnika, mechanika i budowa maszyn należałoby uznać za kierunki pokrewne
w zakresie audytu energetycznego na potrzeby termomodernizacji oraz oceny
energetycznej budynków.
Zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy Prawo budowlane w przypadku budynków ze wspólną
instalacją grzewczą świadectwo charakterystyki sporządza się wyłącznie dla
budynku. Oznacza to, iż wydając lokal spółdzielnia mieszkaniowa zobowiązana jest
do przekazania świadectwa charakterystyki energetycznej budynku nabywcy lokalu.
Jeżeli natomiast spółdzielnia mieszkaniowa nie posiada prawa do lokalu
mieszkalnego
w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U
z 2000 r. Nr 80 poz. 903 z późn. zm), to w świetle art. 5 ust. 4 ustawy Prawo
budowlane obowiązek sporządzenia charakterystyki energetycznej nie ciąży na
spółdzielni, a na stronie posiadającej prawo do lokalu mieszkalnego.
Ustawa w obecnym kształcie nie reguluje na czyj koszt następuje sporządzanie
świadectwa charakterystyki energetycznej budynku.
Czy dla lokali niemieszkalnych typu (lokal użytkowy, garaż, itp.) istnieje
obowiązek sporządzania świadectwa charakterystyki energetycznej?
Dla lokali niemieszkalnych (użytkowych, garaży, itp.) nie ma potrzeby
sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej, ani też uwzględniania ich
w świadectwach charakterystyki energetycznej budynku, w przypadku gdy
pomieszczenia te nie są ogrzewane i wentylowane mechanicznie.
Czy nabywca ma prawo żądać i musi otrzymać świadectwo charakterystyki
energetycznej w przypadku kupna lokalu mieszkalnego od gminy, w której
zamieszkuje?
Zgodnie z art. 63a ustawy - Prawo budowlane nabywca ma prawo żądać przekazania
świadectwa charakterystyki energetycznej. Obowiązek pozyskania świadectwa
charakterystyki energetycznej jest po stronie zbywcy, w tym przypadku po stronie
gminy. Przepisy prawne nie nakładają sankcji na zbywcę jeżeli takiego świadectwa
nie przedstawi.
Czy jeżeli świadectwo charakterystyki energetycznej zostało sporządzone dla
budynku, to jak należy sporządzić świadectwo charakterystyki energetycznej dla
lokalu mieszkalnego w tym budynku?
W przypadku lokali mieszkalnych w budynku ze wspólną instalacją ogrzewczą
świadectwo charakterystyki energetycznej sporządza się wyłącznie dla budynku. W
przypadku lokalu posiadającego samodzielną instalacje ogrzewczą świadectwo
charakterystyki energetycznej sporządza się niezależnie dla tego lokalu.
Czy można sporządzić świadectwo charakterystyki energetycznej dla lokalu
mieszkalnego bez sporządzania świadectwa charakterystyki energetycznej dla
budynku?
Tak, jest to możliwe i zarazem wymagane w przypadku, o którym mowa w pytaniu
powyżej.
Ad.2)
Zgodnie z § 11 ust. 2 pkt 9 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z dnia 10 lipca 2003 r.) opis techniczny projektu architektoniczno-budowlanego powinien zawierać charakterystykę energetyczną obiektu budowlanego, opracowaną zgodnie z przepisami dotyczącymi metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku i lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową oraz sposobu sporządzania i wzorów świadectw ich charakterystyki energetycznej.
Charakterystyka energetyczna jest to zbiór danych i wskaźników energetycznych budynku dotyczących obliczeniowego zapotrzebowania budynku na energię na cele centralnego ogrzewania, ciepłej wody, wentylacji i klimatyzacji, a w przypadku budynku użyteczności publicznej także oświetlenia.
Powyższy obowiązek opracowaniana charakterystyki energetycznej na etapie wykonywania projektu budowlanego nie dotyczy, zgodnie z paragrafem 11 ust. 2. pkt 9), obiektów wymienionych w art. 20 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, czyli obiektów o prostej konstrukcji, jak: budynki mieszkalne jednorodzinne, niewielkie obiekty gospodarcze, inwentarskie i składowe. Nie zwalnia to jednak inwestora ze sporządzenia świadectwa energetycznego przed dopuszczeniem obiektu do użytkowania.
Charakterystykę energetyczną budynku na potrzeby projektu budowlanego sporządza się w oparciu o metodologię zawartą w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury.